Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan “Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Döviz Varlık ve Yükümlülükleri” raporuna göre, Şubat ayında reel sektörün net döviz pozisyon açığı belirgin bir artış gösterdi. Ocak ayına oranla 3 milyar 242 milyon dolar yükselen toplam açık, 200 milyar 281 milyon dolar seviyesine ulaştı.
Varlık ve Yükümlülüklerdeki Değişim
Ocak ayı verileriyle kıyaslandığında;
-
Varlıklar: 1 milyar 226 milyon dolar arttı.
-
Yükümlülükler: 4 milyar 468 milyon dolar artış kaydetti.
Yükümlülük tarafındaki keskin yükseliş, net döviz pozisyon açığının büyümesindeki temel faktör oldu.
Döviz Varlıkları: Yurt Dışı Yatırımlar Artarken Mevduat Düştü
Firmaların döviz varlık kalemleri incelendiğinde, yurt dışı odaklı büyüme dikkat çekiyor. Varlık tarafındaki artışın lokomotifleri şunlar oldu:
-
Yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları: 914 milyon dolar artış.
-
Türev varlıklar: 800 milyon dolar artış.
-
Menkul kıymetler: 106 milyon dolar artış.
Buna karşın, firmaların likidite kalemlerinde düşüş yaşandı. Yurt içi bankalardaki mevduatlar 329 milyon dolar, ihracat alacakları ise 265 milyon dolar geriledi.
Borç Yükü Artıyor: İthalat ve Kredi Borçları Yükselişte
Yükümlülükler tarafında genele yayılan bir artış söz konusu. Şubat ayında firmaların borç hanesine eklenen kalemler şu şekilde sıralandı:
-
Yurt dışı kaynaklı nakdi krediler: 1 milyar 473 milyon dolar artış.
-
Yurt içi kaynaklı nakdi krediler: 1 milyar 220 milyon dolar artış.
-
İthalat borçları: 1 milyar 123 milyon dolar artış.
-
Türev yükümlülükler: 653 milyon dolar artış.
Vade Yapısı: Uzun Vadeli Borçlanma Tercih Edildi
Kredilerin vade dağılımı, firmaların finansman stratejilerine dair ipuçları veriyor.
-
Yurt İçi Krediler: Kısa vadeli krediler 10 milyon dolar azalırken, uzun vadeli krediler 1 milyar 230 milyon dolar artış gösterdi.
-
Yurt Dışı Krediler: Hem kısa hem uzun vadede artış yaşandı. Kısa vadeli krediler 1 milyar 718 milyon dolar, uzun vadeli krediler ise 878 milyon dolar yükseldi.
Kısa Vadeli Tabloda “Fazla” Daraldı
Şubat 2026 itibarıyla kısa vadeli göstergeler, reel sektörün likidite gücünün bir miktar zayıfladığını gösteriyor:
-
Kısa Vadeli Varlıklar: 148 milyar 67 milyon dolar.
-
Kısa Vadeli Yükümlülükler: 143 milyar 511 milyon dolar.
-
Net Pozisyon Fazlası: Bir önceki aya göre 2 milyar 83 milyon dolar azalarak 4 milyar 556 milyon dolara geriledi.
Kritik Veri: Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı yüzde 37 olarak kaydedildi.

