Piyasalarda ‘İran’ Yanılgısı: Yatırımcılar Ateşle Oynuyor

Küresel finans piyasaları, Orta Doğu’dan gelen çelişkili sinyallerle adeta bir “hızlı tren” (rollercoaster) yolculuğuna çıktı. Ancak uzmanlara göre yatırımcılar, jeopolitik gelişmeleri fazla iyimser bir gözlükle okuyarak büyük bir risk alıyor. Özellikle Cuma günü Hürmüz Boğazı’nın kısa süreliğine açılmasının yarattığı bayram havası, Pazartesi günü trafiğin yeniden durmasıyla yerini sert bir geri çekilmeye bıraktı.

Nasdaq’ın Rekor Serisi ve “Hürmüz” Serabı

7 Nisan’da ABD ve İran arasında varılan iki haftalık geçici ateşkesin ardından piyasalar adeta uçuşa geçmişti. Geçtiğimiz hafta S&P 500 %4,5 değer kazanırken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq %7,2’lik bir sıçrama yaptı. Hatta Nasdaq, Cuma günü itibarıyla 1992’den bu yana görülmemiş bir seri yakalayarak üst üste 13. kazançlı gününü kaydetti.

Bu rallinin arkasındaki temel itici güç, Tahran’dan gelen “Hürmüz Boğazı nakliyeye açıldı” açıklamasıydı. Dünya petrol ve gaz arzının %20’sinin geçtiği bu kritik su yolunun açılması, küresel enerji akışının normale döneceği beklentisini doğurdu. Ancak bu neşe kısa sürdü; hafta sonu İran’ın boğazı tekrar kapatması ve İran bayraklı bir kargo gemisine el konulması, piyasaları yeniden gerçeklerle yüzleşmek zorunda bıraktı.

“Trump Bir Maestro Değil”

BCA Research’ün baş jeopolitik stratejisti Matt Gertken, yatırımcıların Donald Trump’ı her şeyi kontrol eden bir “maestro” olarak görme eğiliminde olduğunu belirtiyor. Gertken’e göre piyasa, Trump’ın tıpkı ticaret savaşlarında yaptığı gibi “sıcaklığı artırıp sonra mükemmel zamanda düşürebileceğine” inanıyor.

Ancak Gertken kritik bir uyarıda bulunuyor: “Durum bu sefer çok farklı olabilir. İran doğrudan saldırıya uğradı ve onların acı eşiği çok daha yüksek.” ABD seçim yılında olan Trump’ın, İran’ın nükleer kapasitesi konusunda henüz somut bir garanti alamamış olması, krizin 12 aylık bir perspektifte çok daha ciddi bir boyuta evrilebileceğine işaret ediyor.

/*! This file is auto-generated */!function(d,l){“use strict”;l.querySelector&&d.addEventListener&&”undefined”!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll(‘iframe[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),o=l.querySelectorAll(‘blockquote[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),c=new RegExp(“^https?:$”,”i”),i=0;i

2022 Ukrayna Uyarısı: Tarih Tekerrür mü Ediyor?

Piyasalardaki bu “bardağın dolu tarafını görme” inadı, Deutsche Bank analistlerini de harekete geçirdi. Bankanın makro araştırma başkanı Jim Reid, 2022 yılında Ukrayna Savaşı’nın ilk haftalarında yaşananları hatırlatarak “rahatsız edici” bir karşılaştırma yaptı.

Reid, 2022’nin başında barış müzakerelerine dair boş umutlarla S&P 500’ün %10’dan fazla yükseldiğini, ancak ardından gelen hayal kırıklığıyla endeksin zirveden dibe %25 çakıldığını hatırlatıyor. Reid’e göre, o dönemde yaşananlar bugün için net bir “uyarı levhası” niteliğinde.

Stratejistlerin Görüşü: “Aşırı Alım” Bölgesindeyiz

Vital Knowledge’dan Adam Crisafulli ve OnePoint BFG’den Peter Boockvar gibi isimler, piyasanın “en kötü senaryoyu” fiyatlamaktan kaçındığına dikkat çekiyor. Boockvar, 13 günlük Nasdaq rallisinin piyasayı kısa vadede “aşırı alım” (overbought) bölgesine soktuğunu ve Hürmüz Boğazı’nın ne zaman tam güvenlikle açılacağının belirsizliğinin bu iyimserliği boşa çıkarabileceğini vurguluyor.

Sonuç: Salı Gününe Dikkat

Geçici ateşkesin süresi Salı günü doluyor. Yatırımcılar için asıl sınav, bu tarihten sonra başlayacak. Küresel ekonominin sürdürülebilir bir iyileşme göstermesi, sadece ateşkesin uzamasına değil, Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışının kesintisiz devam etmesine bağlı. Orbis’ten Patrick O’Donnell’in de belirttiği gibi, Orta Doğu’daki bu çatışmanın küresel piyasalar üzerindeki etkileri “oldukça uzun süreli” olacak.

Yatırımcılar için şu anki en büyük risk, dezenformasyonu “boğa piyasası” (bullish) işareti olarak okumak ve jeopolitik gerçekliğin karmaşıklığını hafife almaktır.