Hürmüz’de Gerilim Tırmandı: Tanker Krizi Piyasaları Sarstı, Risk İştahı Bozuldu

İran’ın Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere ateş açması ve bazı tankerleri ele geçirmesi küresel piyasalarda sert dalgalanma yarattı. Petrol fiyatları 100 doların üzerinde kalırken, hisse senetleri ve tahvillerde satış baskısı arttı. Yatırımcılar, ABD-İran geriliminin küresel ekonomi üzerindeki etkilerini yeniden fiyatlamaya başladı.

Hürmüz’de Trafik Durma Noktasında

Küresel enerji ticaretinin kilit noktalarından biri olan Strait of Hormuz, İran’ın ticari gemilere yönelik saldırıları sonrası fiilen durma noktasına geldi.

İran güçlerinin en az iki gemiye el koyduğunu açıklaması, yaklaşık sekiz haftadır süren savaşta yeni bir aşamaya geçildiğine işaret etti. Saldırıya uğrayan gemilerden MSC Francesca ve Epaminondas’a İran güçlerinin müdahale ettiği bildirildi.

Boğazdan geçişler neredeyse tamamen dururken, bazı gemilerin rota değiştirdiği veya beklemeye geçtiği gözlendi.

ABD ve İran Karşılıklı Baskıyı Artırıyor

Gerilim sadece İran’ın hamleleriyle sınırlı kalmadı. ABD donanması da İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürerek baskıyı artırdı.

13 Nisan’dan bu yana ABD savaş gemilerinin çok sayıda petrol tankerini geri çevirdiği belirtilirken, bazı gemilerin de durdurularak yönlendirildiği ifade edildi.

Bu karşılıklı hamleler, Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji arzı açısından taşıdığı kritik önemi bir kez daha gündeme getirdi.

/*! This file is auto-generated */!function(d,l){“use strict”;l.querySelector&&d.addEventListener&&”undefined”!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll(‘iframe[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),o=l.querySelectorAll(‘blockquote[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),c=new RegExp(“^https?:$”,”i”),i=0;i

Petrol 100 Doların Üzerinde Kalıyor

Artan jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yukarı taşımaya devam ediyor.

Brent petrolün varil fiyatı %1 artışla 103 dolar seviyesine yükselirken, yıl başından bu yana yaklaşık %70’lik artış kaydetti. Yükselişin büyük bölümü Orta Doğu’daki çatışmaların şiddetlenmesiyle gerçekleşti.

Enerji fiyatlarındaki bu artış, küresel enflasyon beklentilerini de yeniden yukarı çekiyor.

Küresel Piyasalarda Satış Dalgası

Artan belirsizlikler risk iştahını olumsuz etkiledi.

Asya-Pasifik hisse senetleri %0,5 geriledi
S&P 500 ve Nasdaq vadeli kontratları %0,5 düştü
Avrupa borsalarının da güne düşüşle başlaması bekleniyor

Tahvil piyasalarında da satışlar dikkat çekti. ABD 10 yıllık tahvil faizi yükselirken, dolar güç kazandı.

Yatırımcılar Temkinli İyimserlikten Uzaklaşıyor

Piyasalar uzun süre çatışmaların hızlı şekilde sona ereceği beklentisiyle hareket etmişti. Ancak son gelişmeler bu iyimserliği zayıflatıyor.

Uzmanlara göre yatırımcılar, enerji akışının kısa sürede normale dönmeyeceğini kabullenmeye başlıyor.

“Enerji Fiyatları Daha da Artabilir”

Avustralya Commonwealth Bank’tan stratejist Carol Kong, piyasaların başlangıçta sürece iyimser yaklaştığını ancak bu beklentinin değişebileceğini belirtti.

Kong’a göre kalıcı bir anlaşmaya giden yol hâlâ uzak ve enerji fiyatları kısa vadede yükselmeye devam edebilir.

Savaş Uzadıkça Risk Artıyor

ABD Başkanı Donald Trump ateşkesin süreceğini ifade etse de, taraflar arasında müzakerelerde ilerleme sağlanamaması riskleri canlı tutuyor.

İran, yakın vadede yeni müzakerelere katılmayı planlamadığını açıklarken, ABD’nin deniz ablukasını sürdürmesi gerilimi daha da tırmandırıyor.

Uzmanlara göre savaşın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı yaratabilir.

Altın, Gümüş ve Kripto Tepki Verdi

Piyasalardaki dalgalanma diğer varlık sınıflarına da yansıdı:

Altın %0,6 gerileyerek 4.710 dolar seviyesine indi
Gümüş %1,9 düşüşle 76 dolar civarına geriledi
Bitcoin 78 bin dolar seviyesinde hafif geri çekildi

Şirket Karları Destek Sağlıyor

Olumsuz jeopolitik tabloya rağmen güçlü şirket bilançoları piyasaları kısmen destekliyor.

Tesla beklentilerin üzerinde kâr açıklarken, Texas Instruments güçlü bir görünüm sundu. Boeing hisseleri de teslimatlardaki artışla yükseldi.

Asya’da ise SK Hynix’in kârını beşe katlaması dikkat çekti.

Piyasalar Tahterevalli Modunda

Analistlere göre piyasalar şu aşamada iki zıt güç arasında sıkışmış durumda:

Güçlü şirket kârları ve yapay zekâ yatırımları
Artan jeopolitik riskler ve enerji fiyatları

Bu nedenle küresel piyasalarda dalgalı ve yön arayışının devam ettiği bir dönem öne çıkıyor.

Kaynak: Bloomberg, CNBC

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]