Fatih Birol’dan Sert Uyarı: “Enerji Karneye Bağlanabilir, Nisan Çok Daha Kötü Olacak”

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İran savaşı sonrası derinleşen enerji krizine ilişkin çarpıcı uyarılarda bulundu. Birol, Nisan ayında arz kaybının iki katına çıkacağını belirtirken, birçok ülkede enerji ve yakıtın karneye bağlanabileceğini söyledi. Küresel ölçekte petrol fiyatlarında 150 dolar riski konuşulurken, Bank of America stagflasyon uyarısını güçlendirdi.

Birol: “Enerji Krizi Tarihin En Ağırı Olabilir”

IEA Başkanı Fatih Birol, ABD-İran savaşıyla birlikte ortaya çıkan enerji krizinin tarihin en ciddi krizlerinden biri olabileceğini ifade etti.

Birol’a göre mevcut tablo:

• Sadece fiyat artışından ibaret değil
• Fiziksel arz kaybının hızla büyüdüğü bir kriz

“Mart Geçiş Ayıydı, Asıl Şok Nisan’da”

Birol’un en kritik uyarısı ise arz tarafındaki gecikmeli etkiyle ilgili oldu.

• Mart ayında piyasaya ulaşan enerji, savaş öncesi yüklenen tankerlerden geldi
• Bu nedenle gerçek arz kaybı henüz tam yansımadı

Ancak Nisan itibarıyla:

• Yeni yüklemelerin yapılamaması nedeniyle
• Arz kaybının iki katına çıkması bekleniyor

“Karne Dönemi Gündeme Gelebilir”

Birol’un en çarpıcı uyarısı ise enerjiye erişimle ilgili oldu.

Artan arz açığı ve fiyat şoku nedeniyle:

• Bazı ülkelerde enerji tüketiminin sınırlandırılması
• Yakıt ve enerji kullanımının karneye bağlanması

gündeme gelebilir.

Bu senaryo, krizin sadece ekonomik değil, sosyal ve politik sonuçlar da doğurabileceğine işaret ediyor.

Küresel Etki: Enflasyon ve Büyüme Üzerinde Baskı

Birol’a göre enerji şoku:

• Enflasyonu hızlandıracak
• Küresel büyümeyi aşağı çekecek

Özellikle:

• Gelişmekte olan ülkeler
• Enerji ithalatçısı ekonomiler

bu süreçten daha sert etkilenecek.

Bank of America: Stagflasyon Kapıda

Fatih Birol’un uyarıları, finans kuruluşlarının değerlendirmeleriyle de örtüşüyor.

Bank of America (BofA):

• 2026 küresel büyüme tahminini %3,1’e düşürdü
• Enflasyon beklentisini %3,3’e yükseltti

Banka, bu tabloyu açık şekilde:

olarak tanımlıyor.

Petrol Fiyatlarında 150 Dolar Riski

Enerji piyasalarında en kritik risk petrol fiyatları.

BofA’nın senaryolarına göre:

• Baz senaryo: 100 dolar civarı
• Risk senaryosu: 130 dolar ortalama
• Zirve: 150 dolar üzeri

Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki arz kesintileri, fiyatların kontrol dışına çıkmasına neden olabilir.

Avrupa’dan Uyarı: Fiyatlar Kalıcı Olabilir

Avrupa Birliği de enerji krizinin geçici olmayabileceğini vurguladı.

AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen:

• Savaş bitse bile fiyatların hızla düşmeyeceğini söyledi

Avrupa’da:

• Doğalgaz fiyatları %70 arttı
• Petrol fiyatları %60 yükseldi

Ayrıca:

• Dizel ve jet yakıtı arzında daralma
• Elektrik fiyatlarında artış

ekonomik baskıyı artırıyor.

Arz Açığı Derinleşiyor

Enerji piyasasında beklenen gelişmeler:

• Günlük 4 milyon varillik arz açığı
• LNG tarafında da benzer sıkışma

Bu tablo, enerji krizinin sadece petrolle sınırlı olmadığını gösteriyor.

Faizler Yüksek Kalacak

Artan enflasyon baskısı nedeniyle:

• Merkez bankalarının faizleri daha uzun süre yüksek tutması bekleniyor

BofA’ya göre:

• Küresel faizler yaklaşık 30 baz puan daha sıkı olacak

Türkiye ve Gelişmekte Olan Ülkeler Daha Kırılgan

Enerji fiyatlarındaki artış:

• Cari açığı büyütür
• Enflasyonu yükseltir
• Büyümeyi yavaşlatır

Bu nedenle Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler, krizden daha sert etkilenebilir.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]