ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Ocak ayı toplantı tutanakları, politika yapıcıların faiz indirimi konusunda ikiye bölündüğünü ortaya koydu. Enflasyonun kalıcı biçimde gerilemesi halinde yılın ilerleyen dönemlerinde indirim ihtimali masada kalırken, bazı üyeler faiz artışının dahi dışlanmaması gerektiğini savundu. Öte yandan Goldman Sachs’ın analizi, Trump yönetiminin göç politikalarının ABD işgücü arzını dramatik biçimde daralttığını ve “başabaş” istihdam artışı eşiğini aşağı çektiğini gösteriyor.
ABD Merkez Bankası Federal Reserve’in 27-28 Ocak tarihli Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına ait tutanaklar, faiz patikasına ilişkin belirsizliğin sürdüğünü gösterdi.
Komite, politika faizini yüzde 3,50–3,75 aralığında sabit tutma kararında büyük ölçüde uzlaşsa da, bundan sonraki adımlar konusunda üyeler arasında görüş ayrılığı yaşandığı anlaşıldı.
Enflasyon Gerilerse İndirim Gündeme Gelebilir
Tutanaklara göre “bazı üyeler”, enflasyon beklentiler doğrultusunda düşüş gösterirse federal fonlama faizinin aşağı yönlü ayarlanmasının uygun olabileceğini belirtti.
Ancak başka üyeler, enflasyonla mücadelede kaydedilen ilerlemenin kalıcı olduğuna dair net kanıt görülmeden ilave gevşemenin erken olacağı görüşünü dile getirdi.
“Bazı katılımcılar, Komite’nin gelen verileri dikkatle değerlendirebilmesi için politika faizinin bir süre sabit tutulmasının uygun olacağını ifade etti” denildi.
Bununla birlikte, sınırlı sayıda üye faiz artışının dahi ihtimal dahilinde tutulması gerektiğini savundu. Bu yaklaşım, enflasyonun hedefin üzerinde kalması durumunda yukarı yönlü ayarlamaların gerekebileceğine işaret ediyor.
Powell Sonrası Dönem Tartışması
Fed içinde zaten var olan ideolojik ayrışmanın, başkanlık koltuğunda olası değişimle derinleşebileceği belirtiliyor.
Mevcut Başkan Jerome Powell’ın görev süresi Mayıs ayında sona eriyor. Eski Fed Guvernörü Kevin Warsh’ın başkanlığa getirilmesi halinde daha düşük faiz yanlısı bir çizginin güç kazanabileceği konuşuluyor.
Ocak toplantısında oy kullanan bazı üyeler ek 25 baz puanlık indirimden yana tavır almıştı.
Enflasyon ve İstihdam Dengesi
Fed’in yakından izlediği kişisel tüketim harcamaları (PCE) enflasyonu yüzde 3 civarında seyrediyor. Ancak çekirdek tüketici fiyat endeksinin (gıda ve enerji hariç) son beş yılın en düşük seviyesine gerilemesi dikkat çekti.
Tutanaklarda, “enflasyonun yüzde 2 hedefine dönüş sürecinin yavaş ve düzensiz olabileceği” uyarısı yapıldı.
İşgücü piyasasında ise karmaşık bir tablo var. İşsizlik oranı Ocak ayında yüzde 4,3’e gerilerken, özel sektör istihdam artışının zayıfladığı ve yeni işlerin büyük ölçüde sağlık sektöründen geldiği belirtiliyor.
Vadeli işlemler piyasasında yatırımcılar, CME FedWatch verilerine göre ilk faiz indiriminin Haziran ayında gelmesini, yılın ikinci yarısında ise bir indirim daha yapılmasını fiyatlıyor.
Göç Politikaları İşgücü Arzını Daraltıyor
Fed’in karar sürecini karmaşıklaştıran bir diğer unsur ise işgücü arzındaki daralma.
Goldman Sachs tarafından 16 Şubat’ta yayımlanan analiz, Başkan Donald Trump’ın ikinci dönemindeki sert göç politikalarının net göçü yüzde 80 oranında düşürdüğünü ortaya koydu.
2010’lu yıllarda yıllık ortalama 1 milyon seviyesinde olan net göç, 2025’te 500 bine, 2026’da ise 200 bine gerileyecek.
Raporda artan sınır dışı uygulamaları, 75 ülkeye yönelik vize işlemlerinin askıya alınması ve genişletilen seyahat yasaklarının işgücü akışını dramatik biçimde azalttığı belirtildi.
“Başabaş” İstihdam Eşiği Değişiyor
Göçteki sert düşüş, ABD ekonomisinin işsizlik oranını sabit tutabilmesi için gereken aylık istihdam artışı eşiğini aşağı çekiyor.
Goldman Sachs’a göre “başabaş” istihdam artışı seviyesi aylık 70 bin kişiden 2026 sonunda 50 bine gerileyecek.
Bu durum, geçmişte zayıf kabul edilebilecek istihdam verilerinin artık istikrar göstergesi olarak yorumlanabileceği anlamına geliyor.
Ancak ekonomistler, bu tabloyu çift taraflı risk olarak değerlendiriyor. Daha düşük işgücü arzı, ekonomik büyüme potansiyelini sınırlayabilir.
Gölge İşgücü ve Veri Sorunu
Raporda, sıkı göç politikalarının bazı göçmen çalışanları kayıt dışı istihdama itebileceği ve resmi verilerin istihdam tablosunu tam yansıtmayabileceği belirtildi.
İşsizlik oranının yüzde 4,3 civarında dengelenmiş görünmesine rağmen iş ilanlarının pandemi öncesi seviyelerin altına, yaklaşık 7 milyon civarına gerilemesi dikkat çekiyor.
Goldman Sachs Başekonomisti Jan Hatzius, önümüzdeki 12 ay için resesyon olasılığını yüzde 20 olarak “ılımlı” düzeyde tutarken, risklerin aşağı yönlü olduğunu vurguladı.
Zayıf işgücü talebi ve yapay zekânın hızlanan yayılımı, istihdam piyasasında yeni dalgalanmalar yaratabilir.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
