Yen Neden Düşüyor? Japonya’da Erken Seçim İhtimali Mali ve Çin Riskini Artırıyor

Özet:

Japon yeni, Başbakan Sanae Takaichi’nin Şubat ayında erken seçim kararı alabileceğine yönelik haberlerin ardından sert biçimde değer kaybetti. Piyasalar, erken seçimin hükümete daha geniş bir mali ve jeopolitik hareket alanı sağlayabileceğini, bunun da zaten yüksek borçlu Japon ekonomisi için yeni riskler yaratacağını fiyatlıyor. Mali genişleme beklentileri ve Çin’le artan gerilim, yen üzerindeki baskıyı artırıyor.

Erken Seçim Sinyali Yen’i Sarstı

Japon yeni, Cuma günü gelen erken seçim haberleriyle birlikte zayıfladı. Piyasalardaki satış dalgası, Başbakan Sanae Takaichi’nin Şubat ayında erken genel seçim kararı alabileceği yönündeki iddialarla hız kazandı.

İktidar koalisyonunun ortaklarından Ishin Partisi lideri Hirofumi Yoshimura, kamu yayıncısı NHK’ye yaptığı açıklamada Takaichi ile görüştüğünü ve 8 ya da 15 Şubat’ta bir erken seçim ilan edilmesine “şaşırmayacağını” söyledi. Bu açıklama, Yomiuri gazetesinin daha önce isimsiz hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberi güçlendirdi.

Takaichi Döneminde Yen %5 Değer Kaybetti

Japon yeni, Takaichi’nin 6 Ekim’de iktidardaki Liberal Democratic Party (LDP) liderliğini devralıp kısa süre sonra başbakanlığa gelmesinden bu yana yaklaşık %5 değer kaybetti. Takaichi, göreve gelirken enflasyonla mücadele için kamu harcamalarını artırma sözü vermişti.

Piyasalar bu yaklaşımı, Japonya’nın zaten devasa boyutlara ulaşmış kamu borcunun daha da büyümesi anlamına geliyor şeklinde yorumluyor. Erken seçimle birlikte Takaichi’nin Meclis’teki kırılgan çoğunluğunu güçlendirmesi halinde, mali genişleme politikalarının daha rahat uygulanabileceği düşünülüyor.

Borç, Faiz ve Zayıf Yen Kısır Döngüsü

Ekonomistler, böyle bir senaryonun Japonya’nın borçlanma maliyetlerini yukarı çekebileceğine ve bunun da yeni daha fazla baskı yaratacağına dikkat çekiyor. Maliye Bakanlığı zaman zaman kura müdahale sinyali verse de, şu ana kadar bu açıklamalar piyasalarda kalıcı bir etki yaratmadı.

Zayıflayan yen, ithalat maliyetlerini artırarak enflasyonu da yukarı itiyor. Bu durum, Takaichi hükümetinin “enflasyonla mücadele” söylemiyle çelişkili bir tablo ortaya koyuyor.

Çin Gerilimi Ek Riski Büyütüyor

Mali risklerin yanı sıra jeopolitik cephede de belirsizlikler artıyor. Takaichi’nin Kasım ayında Tayvan’ın statüsüne ilişkin yaptığı doğaçlama açıklamalar, Japonya ile Çin arasında diplomatik gerilime yol açtı.

Bu gerilim sonrası Pekin yönetiminin Japonya’ya yönelik bazı ekonomik adımlar attığı bildiriliyor. Çinli turistlerin Japonya’ya seyahatlerinde kısıtlamalar getirildiği, en az 12 uçuş hattının iptal edildiği belirtiliyor. Ayrıca bazı haberlere göre, Japon şirketlerine yönelik nadir toprak elementleri ihracatında da kesintiye gidildi.

Analistlere göre, erken seçimde Takaichi’nin güçlenerek çıkması halinde bu tür yaptırımların artması ihtimali göz ardı edilemez. Bu da Japon ekonomisi üzerinde ek bir baskı anlamına geliyor.

Seçim Garantili Değil: LDP Zayıf Zeminde

Ancak erken seçim kararı Takaichi için ciddi riskler de barındırıyor. LDP, 2024 sonunda patlak veren “kara fon” skandalı sonrası yaklaşık 70 sandalye kaybetmişti. Takaichi bu skandalı göreve geldikten sonra büyük ölçüde görmezden geldi.

Bu süreç, partinin uzun yıllardır birlikte hareket ettiği Komeito ile olan koalisyonun Ekim ayında dağılmasıyla sonuçlandı. Nikkei’ye göre, Komeito’nun örgütlü desteğinin kaybı, kırsal tabanı güçlü LDP’ye ilave 25 sandalye kaybettirebilir.

Piyasalar İçin Belirsizlik Dönemi

Takaichi’nin erken seçim kararı alması halinde, Japonya ekonomisi hem seçim öncesinde hem de sonrasında artan belirsizlikle karşı karşıya kalabilir. Mali disiplinin gevşemesi, yenin zayıflaması ve Çin’le ilişkilerin daha da gerilmesi ihtimali, piyasaların temkinli kalmasına neden oluyor.

Bu nedenle yatırımcılar açısından mesele sadece bir seçim takvimi değil; Japonya’nın ekonomik ve jeopolitik yönünün nereye evrileceği sorusu olarak öne çıkıyor.

Kaynak:  Reuters

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]