TCMB Raporu: Martta Enflasyonun Ana Eğilimi Zayıfladı, Enerji Fiyatları Öne Çıktı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) mart ayına ilişkin Fiyat Gelişmeleri Raporu, enflasyonun aylık bazdaki ivmesinde yavaşlama sinyallerine işaret etti.

TCMB tarafından yayımlanan raporda, mart ayında tüketici fiyatlarının yüzde 1,94 oranında yükseldiği, yıllık enflasyonun ise 0,66 puan gerileyerek yüzde 30,87 seviyesine indiği aktarıldı. Bu dönemde özellikle jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji maliyetleri ve buna bağlı ulaştırma hizmetleri fiyatları öne çıktı.

Enerji tarafında, ham petrol fiyatlarındaki artışın etkisiyle akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 4,75’lik yükseliş kaydedildi. Ancak eşel mobil sistemi, uluslararası fiyatlardaki artışın tüketiciye yansımasını önemli ölçüde sınırladı. Enerji hariç tutulduğunda ise aylık enflasyon yüzde 1,74 ile daha ılımlı bir seviyede gerçekleşti.

Yılın ilk iki ayında yüksek seyreden gıda fiyatlarındaki artış martta yavaşladı. Temel mal grubunda ise özellikle dayanıklı tüketim ürünlerinin etkisiyle düşük seyir sürdü. Buna karşın, mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler hizmet enflasyonunun ulaştırma maliyetleri nedeniyle yüksek kalmaya devam ettiğini gösterdi.

Yurt içi üretici fiyat endeksi martta yüzde 2,30 artarken, yıllık üretici enflasyonu 0,52 puanlık yükselişle yüzde 28,08’e çıktı. Eşel mobil uygulaması tüketici fiyatlarını sınırlayıcı yönde etkilerken, üretici fiyatlarının küresel gelişmelere daha duyarlı olduğu görüldü.

Raporda, mart ayında tüketici fiyatlarındaki artışın yüzde 1,94 olduğu ve yıllık enflasyonun yüzde 30,87’ye gerilediği bilgisi yinelendi. Çekirdek göstergelerden B ve C endekslerinin yıllık artış oranlarının ise sırasıyla yüzde 30,11 ve yüzde 29,68 seviyelerine çıktığı belirtildi.

Yıllık enflasyona katkı kalemleri incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ile alkol-tütün-altın gruplarının katkılarının azaldığı; buna karşılık enerji ve hizmet kalemlerinin katkısının arttığı görüldü. Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre genel enflasyon artışı bir önceki aya kıyasla zayıflarken, gıda dışı kalemlerde enerji kaynaklı yükseliş dikkat çekti.

Hizmet fiyatları martta yüzde 2,39 artarken, yıllık hizmet enflasyonu yüzde 40,26’ya yükseldi. Bu artışta ulaştırma hizmetleri belirleyici olurken, ulaştırma ve haberleşme kalemlerinde yıllık artışlar öne çıktı. Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle ulaştırma hizmetlerinde aylık artış yüzde 6,07 oldu. Özellikle hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı fiyatları dikkat çekerken, şehir içi ve şehirlerarası ulaşımda da artışlar gözlendi.

Haberleşme hizmetlerinde aylık artış yüzde 3,03 olarak kaydedilirken, kira fiyatlarındaki artış yüzde 2,41 oldu. Yıllık kira enflasyonu ise yüzde 52,45’e geriledi. Eğitim, lokanta ve otel gibi diğer hizmet kalemlerinde ise daha ılımlı bir seyir izlendi.

Temel mal grubunda fiyat artışı mart ayında yüzde 0,44 ile sınırlı kaldı ve yıllık enflasyon yüzde 16,06’ya geriledi. Dayanıklı tüketim mallarında ılımlı artışlar görülürken, giyim ve ayakkabı fiyatlarında düşüş kaydedildi.

Enerji grubunda ise fiyatlar yüzde 4,75 artarken yıllık artış oranı yüzde 34,24’e çıktı. Bu yükselişte akaryakıt fiyatlarındaki artış belirleyici olurken, eşel mobil sistemi vergi ayarlamalarıyla fiyat artışlarını sınırladı. Elektrik fiyatlarında ise hidroelektrik üretimdeki artışın etkisiyle düşüş görüldü.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyat artışı martta yüzde 1,79’a gerileyerek önceki aylara göre yavaşladı. Yıllık gıda enflasyonu yüzde 32,36’ya indi. Sebze fiyatlarındaki artış hız keserken, et fiyatlarındaki güçlü seyir sürdü. İşlenmiş gıda fiyat artışları da belirgin şekilde yavaşladı.

Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar, önceki ay yapılan zamların etkisiyle martta yüzde 4,36 arttı.

Üretici fiyatları tarafında ise mart ayında yüzde 2,30’luk artış kaydedildi. Enerji kalemindeki yükseliş öne çıkarken, elektrik üretici fiyatlarında düşüş bu artışı sınırladı. Dayanıklı tüketim ve sermaye mallarında ise daha ılımlı artışlar gözlendi.