Parayı Anlama Rehberi I

Parayı Anlama Rehberi I

Önce rahatlayalım. Tüm bildiklerimizi unutalım.

SORU

Devlet daha az borçlanırsa, özel sektörün borçlanma imkanı artar mı?

Çok uzatmadan kısaca çok aşırı basit bir dille anlatmaya çalışacağım.

Ortada bir sabit para var ve kamu borçlandıkça bunu azaltıyor. Bu nedenle özel sektörün borçlanma imkanı azalıyor. Özel sektörün borçlanma imkanı azaldıkça yurt içi faiz oranları artıyor. Sonuç: Devlet mümkünse kemer sıksın borçlanma gereksinimini azaltsın. Özel sektörümüz bu parayı güzelce kullansın.

GERÇEK

Kamu borçlanmasına çıkıldığında “şu anda sistemde olan para miktarı azalır” ama bu para kamunun merkez bankasındaki hesabına geçer ve kamu harcadığında bu para sisteme geri döner.

AŞAMA 1: Kamu borçlanma gereksinimini yerine getirdiğinde piyasadan para çekildi.

AŞAMA 2: Kamu parayı harcayınca, para piyasaya geri döner.

HEPSİ BİRDEN

BAŞKA BİR GERÇEK

Özel sektörün borçlanmasının kamunun borçlanmasıyla yakından uzaktan bir alakası yoktur. Özel sektör bankadan borçlandığında bankalar tarafından sistemde yeni para yaratılır. Banka krediyi verirken, bu parayı daha önce sistemde olan parayı vererek gerçekleştirmez. Yeni para yaratır.