Mart ayında Türkiye’nin dış ticaret dengesi, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle belirgin şekilde bozuldu. İhracattaki gerileme ve enerji ithalatındaki artış dış açığı son bir yılın zirvesine taşırken, önümüzdeki aylarda cari denge üzerindeki baskının artması bekleniyor.
Dış Açıkta Sert Bozulma
Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı geçici verilere göre:
- İhracat: %6,4 düşüşle 21,9 milyar dolar
- İthalat: %8,4 artışla 33,2 milyar dolar
- Dış ticaret açığı: 11,3 milyar dolar
Bu seviye, Nisan 2025’ten bu yana en yüksek açık olarak kaydedildi.
RAPORU İNCELE →
12 aylık birikimli dış açık da:
- 94,2 milyar dolardan
- 98,3 milyar dolara yükseldi
Yıllıklandırılmış Açık 110–116 Milyar Dolar Bandında
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre:
ÖRNEK RAPORU GÖR →
- İlk çeyrekte yıllıklandırılmış açık: ~110 milyar dolar
- Mart itibarıyla yıllıklandırılmış açık: ~116 milyar dolar
Bu seviyeler, mevcut eğilimin ciddi bir bozulmaya işaret ettiğini gösteriyor.
Jeopolitik Etki: İhracat Zayıflıyor, Enerji Faturası Şişiyor
Dış dengedeki kötüleşmenin temel nedenleri:
- Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilim
- Körfez pazarına ihracatta düşüş
- Enerji fiyatlarındaki sert artış
Ticaret Bakanlığı’na göre yalnızca Körfez ülkelerine ihracatta:
👉 800 milyon dolarlık kayıp oluştu
Çekirdek Dış Açıkta Tarihi Bozulma
Altın ve enerji hariç bakıldığında tablo daha da olumsuz:
- Çekirdek açık 2017’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı
- İhracatın ithalatı karşılama oranı %87,9’dan %85,1’e geriledi
Bu, sorunun sadece enerji değil, genel rekabet gücü ve talep zayıflığı olduğunu gösteriyor.
İhracat: Artış Var Ama Çok Sınırlı
Mevsimsel olarak ihracat Mart’ta %1,5 arttı ancak:
- Altın ihracatı ciddi düşüş gösterdi
- Enerji ihracatı fiyat artışıyla yükseldi
- Altın ve enerji hariç artış sadece %0,2 oldu
Bölgesel görünüm:
- Orta Doğu’ya ihracat: %14 düşüş
- AB ve Kuzey Amerika: artış
Sektörel görünüm:
- Ara malı ihracatı: artıyor
- Yatırım malları: düşüşte
- Tüketim malları: 4 aydır geriliyor
İthalat: Enerji Etkisi Belirleyici
Mart ayında ithalat %3,6 arttı.
Öne çıkan gelişmeler:
- Enerji ithalatı: %16,6 artış
- Altın ithalatı: düşüş (2,2 milyar $ → 1,7 milyar $)
- Tüketim ve yatırım mallarında yeniden artış
Enerji fiyatlarındaki artış Brent’te %44’e ulaşırken, ithalat faturasında henüz tam yansımadığı ve önümüzdeki aylarda daha da artacağı öngörülüyor.
