Japonya’da Çekirdek Enflasyon 2 Yılın En Düşüğünde: BOJ’un Faiz Artışı Takvimi Zorlaşıyor

Japonya’da çekirdek enflasyon Ocak ayında iki yılın en düşük seviyesine gerileyerek yüzde 2 ile Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) hedefini yakaladı. Zayıflayan fiyat baskıları, Banka’nın faiz artırımı zamanlamasını daha karmaşık hale getirirken, ücret artışlarının sürmesi orta vadede sıkılaşma beklentilerini canlı tutuyor.

Bank of Japan’ın (BOJ) yakından takip ettiği taze gıda fiyatlarını hariç tutan çekirdek tüketici fiyat endeksi (TÜFE), Ocak ayında yıllık bazda yüzde 2 artarak Aralık ayındaki yüzde 2,4 seviyesinden geriledi. Böylece enflasyon iki yılın en düşük seviyesine indi ve Banka’nın resmi hedefiyle örtüştü.

Veriler, Japon ekonomisinde fiyat baskılarının zayıfladığına işaret ederken, BOJ’un faiz artırımlarına ne zaman devam edeceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Enflasyondaki Gerilemenin Nedenleri

Ocak ayındaki düşüşte başlıca faktörler şunlar oldu:

• Devletin uyguladığı akaryakıt sübvansiyonları

• Benzin vergisi ek ücretlerinin kaldırılması

• Geçen yıl gıda fiyatlarında yaşanan sert artışın baz etkisi

BOJ daha önce bu tür geçici faktörlerin çekirdek enflasyonu kısa süreliğine hedefin altına itebileceğini belirtmiş, ancak faiz kararlarında ücret artışlarıyla desteklenen kalıcı fiyat artışlarına odaklandığını vurgulamıştı.

Talep Kaynaklı Enflasyon Hâlâ Yüksek

Taze gıda ve enerji fiyatlarını da hariç tutan ve talep kaynaklı enflasyonu daha iyi yansıttığı düşünülen endeks ise Ocak ayında yıllık yüzde 2,6 artarak hedefin üzerinde kalmaya devam etti.

Her ne kadar Aralık’taki yüzde 2,9 seviyesine göre gerilemiş olsa da bu gösterge, fiyat artışlarının tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koyuyor.

Hizmet enflasyonu yüzde 1,4 seviyesinde sabit kalırken, özel sektör hizmet fiyatlarındaki artış yüzde 2’den yüzde 1,9’a geriledi. Bu durum, şirketlerin artan iş gücü maliyetlerini fiyatlara yansıtma konusunda temkinli davrandığını gösteriyor.

Manşet Enflasyon Hedefin Altında

Manşet enflasyon Ocak ayında yüzde 1,5’e gerileyerek Aralık’taki yüzde 2,1 seviyesinden düştü ve yaklaşık dört yıl sonra ilk kez yüzde 2 hedefinin altına indi.

Bu gelişme, BOJ’un faiz artışı planlarının iletişim boyutunu daha da zorlaştırıyor. Çünkü Banka 2024 yılında uzun süredir devam eden ultra gevşek para politikasını sonlandırmış ve Aralık ayında da dahil olmak üzere birkaç kez faiz artırmıştı.

Piyasa Beklentileri ve Yen Tepkisi

Verilerin ardından Japon yeni kısa süreli değer kaybetse de daha sonra toparlanarak dolar karşısında 155,10 seviyesinde dengelendi.

Ekonomistler arasında faiz artışı zamanlamasına ilişkin görüş ayrılıkları sürüyor:

• Reuters anketine katılan ekonomistlerin çoğu, politika faizinin Haziran sonuna kadar yüzde 0,75’ten yüzde 1’e yükseltilmesini bekliyor.

• Piyasalar ise Nisan ayında faiz artışı ihtimalini yaklaşık yüzde 70 olarak fiyatlıyor.

Capital Economics’ten Abhijit Surya, fiyat baskılarındaki yumuşama nedeniyle BOJ’un aceleci davranmayacağını, ancak yıl ortasına doğru koşulların faiz artışı için uygun hale gelebileceğini belirtti.

Çelişkili Dinamikler

Enflasyon görünümünü etkileyen iki zıt unsur öne çıkıyor:

1. Devlet destekleri ve baz etkisi nedeniyle kısa vadede enflasyonun yüzde 2’nin altında kalma ihtimali.

2. Zayıf yen nedeniyle artan ithalat maliyetlerinin fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturması.

Daiwa Securities Baş Ekonomisti Toru Suehiro, yen kaynaklı baskının son dönemde hafiflediğini ve Nisan ayında BOJ’un enflasyon tahminlerini aşağı yönlü revize edebileceğini söyledi. Suehiro’ya göre Mart veya Nisan ayında yeni bir faiz artışı ihtimali düşük.

Öte yandan Japon bankacılık sektörü temsilcileri, Mart ya da Nisan ayında faiz artışı olasılığının “makul” olduğunu dile getirerek daha şahin bir tablo çizdi.

Siyasi Mesajlar

Görece güvercin bir duruş sergileyen Başbakan Sanae Takaichi, BOJ’un ücret artışlarıyla desteklenen kalıcı yüzde 2 enflasyon hedefine ulaşma konusunda hükümetle uyumlu çalışmasını umduğunu söyledi.

Ancak doğrudan düşük faiz çağrısı yapmaktan kaçındı.

BOJ İçin Kritik Dönem

Japon ekonomisi geçen yılın son çeyreğinde zayıf büyüme kaydederken, ihracattaki artış ve imalat sanayi güvenindeki iyileşme olumlu sinyaller verdi.

Buna karşın enflasyondaki yavaşlama, BOJ’un faiz artış döngüsüne ne zaman devam edeceğine ilişkin belirsizliği artırıyor.

Önümüzdeki aylarda ücret artışlarının seyri, enerji sübvansiyonlarının etkisi ve yenin yönü, Japonya Merkez Bankası’nın bir sonraki adımını belirleyecek temel unsurlar olacak.

Reuters

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]