Enerji şokunun ötesinde daha büyük risk
İran savaşı yalnızca enerji piyasalarını değil, küresel gıda arzını da tehdit etmeye başladı. Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma tarım ürünlerinin taşınmasını zorlaştırırken, gübre ve enerji maliyetlerindeki artış milyonlarca üreticiyi zorluyor. Uzmanlara göre savaş uzarsa, dünya yeni bir gıda krizine sürüklenebilir ve en ağır etki gelişmekte olan ülkelerde hissedilecek.
Enerji krizi gölgede bırakıyor: Asıl risk gıdada
İran savaşıyla birlikte petrol ve gaz fiyatlarındaki artış gündemin merkezine otururken, uzmanlar asıl büyük riskin gıda tarafında olduğunu vurguluyor.
Hürmüz Boğazı sadece enerji değil, tarım ürünleri ve gübre ticareti açısından da kritik bir geçiş noktası.
RAPORU İNCELE →
Bu nedenle savaşın etkileri tarım ve gıda zincirinde hızla hissedilmeye başladı.
Tanzanya ve Kenya’da ihracat durma noktasında
Savaşın doğrudan etkileri sahada görülüyor.
ÖRNEK RAPORU GÖR →
- Tanzanya’da avokado üreticileri ürünlerini satacak pazar bulamıyor
- Deniz taşımacılığı büyük ölçüde aksadı
- Hava kargo kapasitesi ciddi şekilde düştü
Benzer şekilde Kenya’da:
- Çay depoları dolup taşıyor
- İhracat yapılamadığı için üreticiler düşük fiyatlara razı oluyor
Küçük üreticiler ağır darbe alıyor
Uzmanlara göre savaşın görünmeyen en büyük mağdurları küçük çiftçiler.
Birçok üretici:
- Ürününü normal fiyatın %50’sine satmak zorunda kalıyor
- Ya da hiç alıcı bulamıyor
Bu durum, özellikle Afrika ve Asya’daki kırılgan ekonomilerde ciddi gelir kayıplarına yol açıyor.
Gübre krizi kapıda
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’na (UNCTAD) göre enerji ve gübre fiyatları doğrudan bağlantılı.
- Doğalgaz, gübre üretiminde temel girdi
- Hürmüz Boğazı, bu ürünlerin taşınmasında kritik rol oynuyor
Ayrıca:
- Kükürt gibi gübre bileşenlerinin arzında da aksama yaşanıyor
