Depremin üzerinden üç yıl geçti: Deprem bölgesinde barınma ve iş krizi sürüyor

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın yayımladığı Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu–2026, depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen bölgede işsizlik, düşük gelir ve barınma sorunlarının devam ettiğini ortaya koydu. Rapora göre 360 binden fazla yurttaş hâlâ konteynerlerde yaşamını sürdürüyor, işsizlik oranları ise Türkiye ortalamasının üzerinde seyrediyor.

Cumhuriyet’ten Mustafa Çakır’ın haberine göre, raporda 2024 yılı verileri dikkate alındığında deprem bölgesinde işgücüne katılım ve istihdam oranlarının ülke genelinin gerisinde kaldığı, işsizlik oranlarının ise daha yüksek olduğu belirtildi. Türkiye genelinde işgücüne katılım oranı yüzde 54.2, istihdam oranı yüzde 49.5 olarak kaydedilirken; bölgede bu oranlar sırasıyla yüzde 49.2 ve yüzde 44.2 oldu. İşgücüne katılımın en düşük olduğu iller yüzde 44.1 ile Diyarbakır ve yüzde 45.5 ile Elazığ olarak sıralandı. Kilis’te işsizlik oranı yüzde 12.5, Hatay’da ise yüzde 12’ye ulaştı. Bu oranlar, 2024 yılı Türkiye ortalaması olan yüzde 8.7’nin üzerinde kaldı.

Rapora göre 2024 itibarıyla depremden etkilenen bölgede toplam işsiz sayısı 491 bine ulaştı. En fazla işsizin bulunduğu il 105 bin kişiyle Adana olurken, Hatay’da 70 bin işsiz olduğu belirtildi. Ayrıca bölgede kayıt dışı istihdam oranının yüzde 37.1 gibi yüksek bir seviyede olduğu vurgulandı.

Kişi başı gelir ülke ortalamasının altında

Deprem bölgesindeki fert başına milli gelir, 2024 yılında artış göstermesine rağmen Türkiye ortalamasının altında kalmaya devam etti. Depremlerden etkilenen 11 ilin ortalama kişi başı GSYH’si 2023 yılında 7 bin 51 dolar iken, 2024’te 9 bin 303 dolar olarak hesaplandı.

360 binden fazla kişi konteynerlerde yaşıyor

Raporda yer alan “aktif kullanılan konteyner sayısı” verilerine göre, 26 Ocak 2026 itibarıyla toplam 360 bin 455 kişi konteynerlerde barınıyor. Bu kişilerin 223 bin 72’si kentlerde, 137 bin 383’ü ise kırsal alanlarda yaşıyor. Kentlerde 70 bin 182, kırsalda ise 56 bin 401 konteyner bulunurken, konteyner kent sayısı 242 olarak kaydedildi.

Konteynerlerde yaşayanların en fazla olduğu il 156 bin 973 kişiyle Hatay oldu. Hatay’ı 67 bin 664 kişiyle Malatya, 55 bin 264 kişiyle Kahramanmaraş izledi. Adıyaman’da 42 bin 456, Gaziantep’te 21 bin 985, Elazığ’da 6 bin 23, Osmaniye’de 3 bin 223, Şanlıurfa’da 3 bin 84, Diyarbakır’da bin 305, Kilis’te bin 889 ve Adana’da 609 kişinin konteynerlerde yaşadığı belirtildi.

39 milyar TL’lik tazminat ödendi

Raporda zorunlu deprem sigortasına ilişkin verilere de yer verildi. Deprem öncesinde Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) kapsamında 1 milyon 143 bin 249 poliçe bulunduğu, 2025 yılı sonu itibarıyla ise deprem bölgesinde açılan 519 bin 650 dosya için toplam 39 milyar TL tazminat ödendiği açıklandı.

30 Mayıs 2023’te başlatılan hak sahipliği sürecinin; 18 il, 179 ilçe, 8 bin 474 mahalle ve 2 bin 472 köyü kapsayacak şekilde, yasal süresi içinde tamamlandığı ifade edildi. Süreç sonunda konutlar için 359 bin 157, işyerleri için 39 bin 121 ve ahırlar için 12 bin 57 olmak üzere toplam 410 bin 335 hak sahibinin belirlendiği bildirildi.

Rapora göre bugüne kadar yapılan kura çekimleri sonucunda 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 işyerinin kurası tamamlandı. Hak sahiplerine teslim sürecinin ise halen devam ettiği kaydedildi.