Banka İşlemlerinde Yeni Dönem: MASAK Düzenlemesi 1 Ocak 2026’da Yürürlüğe Giriyor

Türkiye’de banka hesabı bulunan çok sayıda vatandaşı ilgilendiren Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından hazırlanan tebliğ, 2026 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanacak. Hazırlanan taslakta; suçtan elde edilen gelirlerin belirlenmesi, yurt dışına çıkarılmasının ve aklanmasının önüne geçilmesi ile kayıt dışı ekonomiyle daha etkin mücadele edilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda EFT, havale ve nakit işlemlerinin takibine yönelik olarak, FATF üyesi ülkelerde uygulanan yöntemler esas alındı.

Düzenlemenin hedefi nedir?
Yeni düzenleme ile günlük nakit işlemlerinin vatandaşlar açısından aksama yaratmadan devam etmesi, finansal işlemlerde şeffaflığın artırılması, bankacılık sisteminde güvenin ve izlenebilirliğin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Taslağa göre finansal kuruluşlar, bazı alanlarda daha sıkı önlemler almakla yükümlü olacak.

Bu çerçevede bankalar ve diğer finansal kuruluşlar, müşterilerin nakit işlemlerini daha yakından takip edecek. Hukuki ya da ekonomik açıdan makul bir gerekçesi bulunmayan, müşteri profiliyle örtüşmeyen, olağan dışı tutar ve sıklıktaki nakit işlemler özel olarak incelenecek. Ayrıca işlemlerin niteliğine ilişkin yeterli bilgi edinilmesi için gerekli adımlar atılacak.

Para transferlerinde açıklama zorunluluğu geliyor
Bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşları, EFT ve havale işlemlerinde müşterilere transferin amacını belirtmeleri için sık kullanılan işlem türlerini seçenek olarak sunacak.

Bu seçenekler arasında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından elektronik transferler için belirlenen başlıklar dışında; “gayrimenkul alım ödemesi”, “motorlu taşıt alım ödemesi”, “borç verme-ödeme”, “hediye-bağış-yardım”, “vergi-resim-harç”, “tazminat-sigorta”, “avukatlık-danışmanlık-müşavirlik”, “sağlık”, “kripto-dijital varlık”, “şans oyunları-bahis”, “eğlence-sosyal medya ödemeleri” gibi ifadelerin yer alması zorunlu olacak.

Transfer gerekçesini açıkça ifade etmeyen “diğer” veya “bireysel ödeme” gibi seçeneklerin tercih edilmesi halinde, en az 20 karakterden oluşan bir işlem açıklaması yazılması gerekecek. Bu açıklama yapılmadığı takdirde para transferi gerçekleştirilmeyecek.

Yüksek tutarlı işlemler için beyan şartı
Finansal kuruluşlar, tek seferde ya da bağlantılı işlemlerle toplam tutarı 200 bin lira ile 2 milyon lira arasında olan nakit işlemlerde, müşteriye işlem amacını seçmesi için yaygın işlem türlerini sunacak. Bu aşamada da “diğer” veya “bireysel ödeme” seçenekleri tercih edilirse, işlemin içeriğini açıklayan en az 20 karakterlik bir beyan alınacak.

Tutarın 2 milyon 1 lira ile 20 milyon lira arasında olması durumunda ise müşterinin “nakit işlem beyan formu” doldurması zorunlu olacak. Bu formda da somut bilgi içermeyen “diğer” veya “bireysel ödeme” seçenekleri seçildiğinde, yine en az 20 karakterlik açıklama yapılması gerekecek.

İşlem tutarının 20 milyon lirayı aşması halinde, beyan formu ilgili belgelerle desteklenerek daha ayrıntılı şekilde doldurulacak.

Taslağın yürürlüğe girmesi halinde, tüm bu düzenlemeler 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacak.