ANALİZ: İşsizlik Kağıt Üstünde Düştü, Atıl İşgücü Alarm Veriyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılının son çeyreğine (Ekim-Aralık) ilişkin işgücü verilerini açıkladı. Manşet işsizlik oranı %8,2’ye gerilese de, “geniş tanımlı işsizlik” olarak bilinen atıl işgücü oranının %29 gibi devasa bir seviyede çakılı kalması, işgücü piyasasındaki yapısal kırılganlığı gözler önüne seriyor.

Verilerle Son Çeyrek Tablosu

TÜİK verilerine göre, 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2025 yılı IV. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 58 bin kişi azalarak 2 milyon 913 bin kişi oldu.

• Dar Tanımlı İşsizlik: %8,2 (0,2 puanlık düşüş)

• İstihdam Oranı: %49,1 (136 bin kişilik artışla 32,7 milyon kişi)

• İşgücüne Katılım: %53,5 (78 bin kişilik artışla 35,6 milyon kişi)

• Genç İşsizlik (15-24 Yaş): %14,9 (Kadınlarda %20,7, erkeklerde %11,8)

Sektörel dağılımda tarım sektörü 33 bin istihdam kaybederken; sanayi ve hizmetler sektörü 83 binlik artışlarla büyümeyi sırtladı. İnşaat sektörü ise 3 bin kişilik sınırlı bir artışla yerinde saydı.

Analiz: %8,2 mi, %29 mu? Gerçek İşsizlik Nerede?

Manşet işsizlik oranının psikolojik sınır olan %10’un altında kalması siyaseten bir başarı gibi sunulsa da, verilerin mutfağındaki %29’luk atıl işgücü oranı piyasanın asıl hikayesini anlatıyor.

1. Dar ve Geniş Tanım Arasındaki Dev Uçurum:

Dar tanımlı işsizlik düşerken, zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücünü kapsayan atıl işgücü oranının %29,0 seviyesinde kalması, “ümidini yitirmiş” devasa bir kitlenin varlığına işaret ediyor. Her 10 kişiden 3’ünün işgücü piyasasında tam kapasiteyle yer alamaması, büyümenin nitelikli istihdam yaratma gücünün zayıflığını gösteriyor.

2. İstihdamda “Hizmet” Dominasyonu:

İstihdamın %59,3’ünün hizmetler sektöründe toplanması, sanayinin payının %20’de kalması ekonomik dayanıklılık açısından bir risk unsuru. Sanayideki yavaşlama, önümüzdeki çeyreklerde “yumuşak iniş” senaryosunu zorlaştırabilir.

3. Kadın İşgücünde Tablo Karamsar:

Erkeklerde %6,7 olan işsizlik oranı, kadınlarda %11,1’e; genç kadınlarda ise %20,7’ye çıkıyor. Kadınların işgücüne katılım oranının %35,9’da kalması, Türkiye’nin beşeri sermayesini tam kapasiteyle kullanamadığının en somut kanıtı.

Gelecek Projeksiyonu: 2026-2031 Döneminde Bizi Ne Bekliyor?

Sıkı para politikası ve dezenflasyon süreci, önümüzdeki 5 yıl içinde istihdam piyasasında bir miktar “soğumayı” beraberinde getirecek.

Kritik Dinamikler:

• Yeşil ve Dijital Dönüşüm: Avrupa Yeşil Mutabakatı, ihracatçı sektörlerde “yeşil yaka” ihtiyacını artırırken, geleneksel iş kollarında kayıplara yol açabilir.

• Demografik Risk: Nüfusun yaşlanması işgücü arzını daraltacak. Bu, işsizlik oranının patlamasını önleyebilir ancak “kalifiye eleman krizini” kronik hale getirecektir.