ABD Yüksek Mahkemesi Trump’ın Gümrük Tarifeleri Hakkında Karar Verebilir: Ekonomi İçin Ne Anlama Geliyor?

Özet:
ABD Yüksek Mahkemesi’nin cuma günü Başkan Donald Trump’ın gümrük tarifelerinin hukuki dayanağına ilişkin kritik bir karar açıklaması bekleniyor. Karar, yalnızca ABD ticaret politikasını değil, bütçe dengelerini, şirket kârlılıklarını ve küresel ticaret akışlarını da doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir. Piyasalar, olası bir iptal ya da sınırlama kararının ardından Washington’un hangi alternatif yolları devreye sokacağını yakından izliyor.

ABD’de U.S. Supreme Court, cuma günü Başkan Donald Trump döneminde uygulamaya alınan gümrük tarifelerinin hukuka uygunluğuna ilişkin kararını açıklayabilir. Her ne kadar kararın kesin olarak bu hafta açıklanacağı garanti olmasa da, Yüksek Mahkeme’nin cuma gününü “karar günü” olarak takvime alması, Wall Street’te beklentileri yükseltmiş durumda.

Kararın Kalbinde Ne Var?

Yüksek Mahkeme’nin önündeki temel mesele iki başlıkta toplanıyor. İlk olarak, Trump yönetiminin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında bu tarifeleri uygulama yetkisine sahip olup olmadığı değerlendirilecek. İkinci kritik konu ise, eğer bu yetkinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılırsa, halihazırda gümrük vergisi ödemiş olan ithalatçılara geri ödeme yapılıp yapılmayacağı.

Ancak hukukçulara göre karar “ya hep ya hiç” şeklinde olmayabilir. Mahkeme, IEEPA kapsamındaki yetkileri daraltabilir, yalnızca kısmi geri ödemeye hükmedebilir ya da gelecekteki tarifelerin uygulanmasına sınırlamalar getirebilir.

Washington’un Alternatif Planları

Beyaz Saray cephesi ise olası bir olumsuz karara karşı hazırlıklı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, perşembe günü yaptığı açıklamada “karma” bir karar beklediğini söyledi. Bessent’e göre, hangi hukuki yol tercih edilirse edilsin, ABD’nin toplam tarife gelirlerini benzer seviyelerde tutma kapasitesi devam edecek.

Trump yönetimi, tarifeleri savunurken özellikle fentanil akışını durdurma gibi ulusal güvenlik gerekçelerine vurgu yapmıştı. Ancak mahkemenin bu gerekçeyi yeterli bulup bulmayacağı belirsizliğini koruyor.

Ekonomi Üzerindeki Olası Etkiler

Interactive Brokers başekonomisti Jose Torres’e göre, tarifelerin iptali Washington’un “arka kapı” yöntemlerle yeni düzenlemeler getirmesine yol açabilir. Torres, “Trump bu gündemi ilerletme konusunda son derece kararlı. Tarifeler engellenirse yeni yollar bulunacaktır,” değerlendirmesinde bulunuyor.

Torres’e göre tarifelerin iptali, ABD’de üretimin ülke içine taşınması hedeflerine zarar verirken, mali dengeleri de olumsuz etkileyebilir. Bu senaryoda faizlerin yükselmesi olası. Öte yandan şirketler açısından tablo daha olumlu: Daha düşük girdi maliyetleri ve daha sorunsuz ticaret akışı, kârlılıkları destekleyebilir.

Bütçe ve Piyasalar Açısından Riskler

ABD Hazine verilerine göre tarifeler, 2025 mali yılında yaklaşık 195 milyar dolar, 2026’da ise 62 milyar dolar gelir sağladı. Geri ödeme zorunluluğu doğması halinde, bu durum bütçe açığını azaltma çabalarını sekteye uğratabilir.

Analistler, mahkemenin kararında önemli bir “gri alan” bırakabileceğine dikkat çekiyor. Morgan Stanley analistleri, Yüksek Mahkeme’nin mevcut tarifelerin kapsamını daraltabileceğini ancak tamamen kaldırmayabileceğini belirtiyor. Bu yaklaşım, son dönemde Washington’da öne çıkan “hayat pahalılığı” tartışmalarıyla da örtüşüyor.

Şimdiye Kadarki Etkiler Beklentileri Aştı

Tarifelerin bugüne kadarki etkileri ise birçok öngörüyü boşa çıkardı. Enflasyon üzerindeki etkiler sınırlı kalırken, ABD’nin dış ticaret açığı sert biçimde daraldı. Ekim ayında açıklanan veriler, ticaret açığının 2009 küresel krizinden bu yana en düşük seviyeye indiğini gösterdi. Bu gelişme, tarifelerin ABD’yi küresel ticarette yalnızlaştıracağı yönündeki endişeleri şimdilik boşa çıkarmış görünüyor.

Kaynak: CNBC

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]