SABAH Raporu: Kral Dolar Kaybetmeye Mahkûm!

ABD-İran görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanması ve Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka kararı, küresel piyasalarda risk iştahını zayıflatırken petrol fiyatlarını sert yükseltti. Artan jeopolitik gerilimler, enflasyon baskısını yeniden gündeme taşırken, ABD ekonomisi ve Trump yönetimi açısından tablo giderek zorlaşıyor.

ABD-İran Görüşmeleri Çöktü, Gerilim Tırmanıyor

ABD ile İran arasında İslamabad’da gerçekleştirilen uzun müzakerelerden sonuç çıkmadı. Yaklaşık altı haftadır süren çatışmaların ardından taraflar, 11 yıl sonra ilk kez aynı masaya oturmuştu. Ancak ateşkese rağmen kalıcı bir çözüm sağlanamadı.

ABD, İran’dan nükleer silah geliştirmeyeceğine dair net taahhüt isterken, İran:

• Güven eksikliğini
• Yaptırımların kaldırılmasını
• Özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü

öne sürerek geri adım atmadı.

Görüşmelerin çökmesi sonrası ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’na abluka talimatı vermesi gerilimi ciddi şekilde artırdı.

/*! This file is auto-generated */!function(d,l){“use strict”;l.querySelector&&d.addEventListener&&”undefined”!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll(‘iframe[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),o=l.querySelectorAll(‘blockquote[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),c=new RegExp(“^https?:$”,”i”),i=0;i

Petrol Sıçradı, Piyasalar Riskten Kaçıyor

Enerji arzına yönelik endişeler petrol fiyatlarını yukarı taşıdı:

• Brent petrol: 103 dolar (+%8)

Küresel piyasalarda:

• Dolar değer kazandı
• EUR/USD paritesi 1,1670’e geriledi
• Hisse senetlerinde satış baskısı oluştu

Altın, güvenli liman talebine rağmen ilk etapta düşüş yaşadı:

• 4.747 dolardan 4.643 dolara geriledi
• Ardından 4.715 dolara toparlandı

Gümüş ise %4’e yakın düşüşle 74 dolar seviyesine çekildi.

Küresel Borsalarda Satış Dalgası

Risk iştahındaki düşüş hisse senetlerine de yansıdı:

• ABD vadeli endeksleri: -%1
• Japonya: -%1
• Güney Kore ve Hong Kong: -%1,5

Ayrıca:

• Euro
• Avustralya doları
• Sterlin
• Japon yeni

değer kaybetti.

Enflasyon ve Faiz Beklentileri Yeniden Yükseliyor

Petrol fiyatlarının 100 dolar üzerinde kalması:

• Enflasyon beklentilerini artırıyor
• Faiz indirim beklentilerini ötelerken
• Faiz artışı ihtimalini yeniden gündeme getiriyor

ABD’de Mart ayı enflasyonu %3,3’e yükselirken, artışın ana nedeni enerji fiyatları oldu.

Trump’ın Ekonomik Hedefleri Tersine Döndü

Savaş öncesi dönemde Trump yönetiminin üç temel hedefi bulunuyordu:

1. Düşük faiz ortamı
2. Zayıf dolar ile rekabet avantajı
3. Düşük enerji fiyatları

Ancak gelinen noktada tablo tersine döndü:

• ABD 10 yıllık tahvil faizi son 1 ayda 50 baz puan yükseldi
• Dolar endeksi (DXY) son 2 ayda %5 arttı
• ABD’de dizel fiyatı 6 dolar/galon seviyesine çıktı

Bu gelişmeler, ekonomik stratejinin ciddi şekilde sarsıldığını gösteriyor.

Tüketici Güveni Çöktü

ABD’de:

• Michigan Tüketici Güven Endeksi 1952’den bu yana en düşük seviyeye indi
• Enflasyon bir ayda %2,4’ten %3,3’e yükseldi

Bu tablo, yaklaşan seçimler öncesinde Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Küresel Ekonomi Kritik Eşikte

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü:

• Küresel enerji arzını tehdit ediyor
• Gıda ve enerji fiyatları üzerinden ekonomiyi baskılıyor

Bu ortamda:

• Resesyon
• Stagflasyon

riskleri daha yüksek sesle konuşulmaya başlandı.

Jeopolitik Dengeler Değişiyor

Analize göre:

• ABD’nin savaşta mühimmat tüketmesi
• Çin ve Rusya’nın süreci uzaktan izlemesi

küresel güç dengelerinde kaymaya işaret ediyor.

Napolyon’a atfedilen “Düşmanın hata yaparken onu engelleme” yaklaşımının bu süreçte geçerli olduğu vurgulanıyor.

Uzun Vadede Dolar Zayıflayabilir

Mevcut tabloya rağmen orta vadede:

• Doların yeniden zayıflaması
• Risk iştahının geri gelmesi
• Altın, gümüş ve Bitcoin’in değer kazanması

beklentisi korunuyor.

Merkez bankalarının rezervlerde altına yönelmesi, doların küresel ağırlığını azaltan önemli bir trend olarak öne çıkıyor.

Türkiye Cephesinde Rezervler Toparlanıyor

Savaşın başlangıcında:

• TCMB rezervleri 70 milyar dolardan 8 milyar dolara geriledi

Ancak ateşkes sonrası:

• Bir günde 8 milyar dolar rezerv artışı görüldü
• Net pozisyon 21,5 milyar dolara yükseldi

Bu gelişmeler:

• Kur üzerindeki baskının sınırlı kalacağını
• USD/TRY için yıl sonu beklentisinin 52-53 bandında olduğunu

gösteriyor.

Türkiye Piyasalarında İyileşme

• Borsa İstanbul haftayı %9 yükselişle kapattı
• Bankacılık endeksi %12 arttı
• CDS primi 330’dan 240 baz puana geriledi

Öte yandan Fitch, Türkiye’nin kredi not görünümünü “pozitif”ten “durağan”a çekti.

Macaristan Seçimleri: Değişim Sinyali

Macaristan’da Viktor Orbán, 16 yıl sonra seçimleri kaybetti.

Yeni lider Peter Magyar’ın zaferi:

• AB ile ilişkilerin normalleşmesi
• Reform sürecinin hızlanması

beklentisini güçlendirdi.

Gözler ABD Bilanço Sezonunda

Küresel gelişmelerin gölgesinde:

• Goldman Sachs
• JPMorgan

gibi büyük bankaların açıklayacağı bilançolar yakından izlenecek.

Türkiye’de ise bugün cari işlemler dengesi verisi takip edilecek.

Sonuç: Belirsizlik Artıyor, Denge Arayışı Sürüyor

Küresel piyasalarda:

• Jeopolitik riskler
• Enflasyon baskısı
• Para politikası belirsizliği

öne çıkarken, yatırımcılar temkinli kalmaya devam ediyor.

Ancak orta vadede:

• Doların zayıflaması
• Riskli varlıklara dönüş

senaryosu hâlâ masada.

Kaynak:  Emre Değirmencioğlu, Kıbrıs İktisat Bankası